uiteraard door de literatuur en de materialen van de kennisdialogen door nemen!!!
Snel kwam ik erachter dat deze dialoog zou gaan over Mintzberg.
Mintzberg (2013) definieerd de structuur van een organisatie als de manier waarop het werk in afzonderlijke taken is verdeeld en de wijze waarop deze taken vervolgens worden gecoördineerd.
In het boek Organisatiestructuren van Henry Mintzberg staan de kerngedachten/structuren van wat vanuit onderzoek naar voren komt wat nodig is om een effectieve organisatie te ontwerpen.
Mintzberg onderscheidt 5 coördinatiemechanismen:
- Onderlinge aanpassing (kenmerk: informele communicatie, het vermogen van specialisten zich aan te passen aan de veranderende omstandigheden)
- Direct toezicht (door leidinggevende of camera)
- Standaardisatie van werkprocessen
- Standaardisatie van resultaten (winst, efficiency)
- Standaardisatie van vaardigheden en kennis (chirurg e.d.)
- (Standaardisatie van normen) (goede doelen, kerken)
![]() |
| Zie ook dit YT video |
Mintzberg benoemt 5 onderdelen van een organisatie:
- strategische top (top-management)
- middenkader (middenkadermanagement, zoals teamleiders)
- technostructuur (standaardisatie en advisering, gebruikt informele communicatiekanalen)
- ondersteunende diensten
- uitvoerende kern
Technostructuur en ondersteunende diensten worden ook vaak 'staf' - 'stafdiensten' genoemd, terwijl de andere onderdelen de 'lijn' van de organisatie vormen.
De reden waarom organisaties zoveel in eigen beheer (ondersteunende diensten) hebben ipv outsourcing is de controle die zij willen uitoefenen, en niet afhankelijk willen zijn van andere organisaties.
Ook al toont het organogram de informele relaties niet, het geeft wel een nauwkeurig beeld van de arbeidsverdeling in een organisatie. Daarin zien we in één oogopslag (1) welke posities er bestaan in wel de organisatie, (2) hoe deze eenheden gegroepeerd zijn en (3) hoe de stroom van formeel gezag daartussen loopt.
De bovenstaande 5 theorieën op het functioneren van organisaties komen veelal in combinaties voor, zie onderstaande afbeelding.
Professionele taken zijn volgens Mintzberg complexe taken die zowel
horizontaal (hiërarchisch) maar niet verticaal (uitvoering van werk
gescheiden van zeggenschap en control) gespecialiseerd zijn. Volgens de
behoeftenhiërarchie van Maslow (fysiologische behoeften, veiligheid en
zekerheid, liefde en saamhorigheid, respect en status en als laatste
zelfverwerkelijking) reageren mensen aan de top van deze hiërarchie
positief op taakverruiming. Dankzij welvaart en betere scholing hebben
meer mensen in de geïndustrialiseerde landen een hogere plaatst in de
hiërarchie van Maslow bereikt.
Ook de omgeving heeft invloed op de organisatietypologie
De krachten die diverse onderdelen uitoefenen in een organisatie bepaalt de structurering tot een van de genoemde configuraties
- eenvoudige structuur (centraliseren door de strategische top)
- machinebureaucratie (de standaardisatie door de technostructuur)
- professionele bureaucratie (de uitvoerende kern probeert de invloed van management en staf zo klein mogelijk te houden)
- divisiestructuur (middenkader streeft naar autonomie)
- adhocratie (invloed van de ondersteunende dienst op besluitvorming door hun specialistische kennis)
Mintzberg besluit het boek met de opmerking dat de configuraties zoals
hij ze benoemt eigenlijk niet bestaan, het zijn papieren configuraties,
het is een theorie. De werkelijkheid is vele malen complexer en in
vrijwel elke organisatie zijn de 5 krachten aan het werk.
In een onderwijsorganisatie is vooral behoefte aan een professionele
bureaucratie, maar zij worden door externe controle (overheid) gedwonen
tot bepaalde kenmerken van de machinebureaucratie wat hun prestaties
niet ten goede komt.
Naast deze hybride vorm in een organisatie kan het ook zo zijn dat de
verschillende onderdelen in een organisatie verschillende configuraties
gebruiken.
Volgens Mintzberg kunnen we stellen dat hoe ingewikkelder het werk
wordt, hoe meer een organisatie overgaat op standaardisering.
Tegelijkertijd stelt Mintzberg dat in de praktijk de verschillende
coördinatiemechanismen naast elkaar voorkomen, maar dat één
coördinatiemechanisme overheersend is.
Het boek eindigt met een hypothese over de effectiviteit van organisaties: creativiteit
Het boek eindigt met een hypothese over de effectiviteit van organisaties: creativiteit
voor een effectieve structuur moet soms een nieuwe configuatie gecreëerd worden, een originele maar consistente combinatie van de ontwerpparameters en situationele factorenMet uitzondering van 1 plaatje, komen alle afbeeldingen uit (de beeldbank behorende bij) het boek: Mintzberg, H. (2013). Organisatiestructuren. Amsterdam: Pearson.
Dankzij de Blog van JOULE 4 JOU en de informatie op de Blog van LA3 heb ik mijzelf wegwijs kunnen maken in de theorie omtrent de typologie en zienswijze van Henry Mintzberg. Nu nog verder "bomen" om deze te koppelen aan de eigen organisatie.







Geen opmerkingen:
Een reactie posten